Командадағы рөлдерді бөлу

Командадағы рөлдерді бөлу. Рөлдерді бөлу тақырыбын алдыңғы бөлімде ішінара талқыладық, алайда бірлескен негізін қалаушыны іздеу мен рөлдерді бөлу бір-бірімен өте тығыз байланысты. Екі тәсіл бар. Біріншісі: стартапта бірлескен негізін қалаушылар жеткілікті болса, рөлдерді өзара бөлу. Екіншісі: негізін қалаушы біреу ғана болса, жетіспейтін рөлдерге, құзыреттерге, техникалық дағдыларға сәйкес бірлескен негізін қалаушы іздеу. Біз қандай рөлдерді бөліп көрсетеміз? Түрлі стартап командаларын үнемі бағалайтын венчурлік компания ретінде біз Адизес бойынша төрт рөлді бөліп көрсетеміз: біріншісі — кәсіпкер, екіншісі — өндіруші, үшіншісі — ұйымдастырушы және төртіншісі — коммуникатор.

Осы төрт рөлдің бәрін бір адамның бойында біріктіру мүмкін емес, сондықтан стартап толыққанды жұмыс істеуі үшін рөлдер команданың негізгі мүшелері арасында бөлінуі керек. Кәсіпкер — бизнесті алға жетелейтін адам, стратег, визионер. Стартап жағдайында — өнімді ілгерілетіп, инвестиция тартатын адам. Өндіруші — іс жүзінде өндіріске, стартап жағдайында — өнімге, қосымшаға, платформаға жауап беретін адам. Ұйымдастырушы — компанияда тәртіп орнатып, оны бюрократияландыратын, процестерді құратын адам. Стартаптарда бұл, әдетте, операциялық директордың рөлі.

Коммуникатор — ұжымдағы қарым-қатынасты реттеп, мотивацияға, командалық рухқа және ұжымдағы сау ахуалға жауап беретін адам. Стартапта алғашқы кезде бұл рөлді негізін қалаушылардың бірі атқарады. Кейіннен бұл рөл HR-директорға өтеді. Теория бойынша бір адам өз бойында екіден артық, сирек жағдайларда үштен артық рөлді біріктіре алмайды, сондықтан команданың бір-бірін толықтыратын менеджерлерден құралуы маңызды. Бұл ретте әрқашан көшбасшы рөлін бөліп көрсету қажет. Стартаптың бірнеше бірлескен негізін қалаушысы болса да, түрлі стратегиялық мәселелерді шешу кезінде түпкілікті шешімді барлық көзқарасты алдын ала тыңдап алып, команда көшбасшысы қабылдауы керек.

Венчурлік индустрияда қолданылатын тағы бір тәсіл бар — Рэй Инамотоның 3H теориясы: hipster, hustler, hacker. Рэй ең аз өміршең командада болуы тиіс адамдардың үш түрін бөліп көрсетеді. Біріншісі — хипстер, трендтерді алдын ала сезетін және ертең не сұранысқа ие болатынын бүгіннен білетін адам. Хипстер — визионердің, дизайнердің бір түрі. Ол түпкі өнім пайдаланушы үшін қандай болуы керек екенін біледі, бұл өнімді барынша ыңғайлы әрі түсінікті етудің жолын айтады. Hustler — сіздің өніміңізді мақсатты аудиторияға сатып, кейін іргелес нарықтарға ауысатын адам.

Ол сондай-ақ инвестиция тартып, әлеуетті инвесторларды кезекке тұрғызады. Hacker — өнімнің техникалық әзірленуіне жауап беретін адам. Ол хипстер мен хастлердің барлық тілегін бір өнімге жинақтап, оны жұмыс істейтін етеді.