Стартапты «лифтте» қалай таныстыруға болады

Стартап негізін қалаушы өз жобасын инвесторға бірнеше секундта қалай таныстыра алады? Стартап индустриясында elevator pitch деген тұтас ұғым бар. Ол стартап негізін қалаушының басында тағдыр оны инвестормен бір лифт кабинасында кездестіре қалған жағдайға арналған бірнеше секундтық сөзінің құрылымы әрдайым болуы керек дегенді білдіреді. Олар, айталық, бірінші қабаттан оныншы қабатқа дейін көтеріледі. Осы бірнеше секунд ішінде жобаңыздың мәнін ашып, инвесторды жобаңызға қызықтырып үлгеру керек. Мұндай сөздің құрылымы қандай болуы керек? Біріншіден, әңгімелесушіге жүгіну керек. Бұл жерде әр елдің өз мәдени ерекшеліктері бар екенін ескеріңіз.

Мысалы, Түркияда ересек ер адамға «бей» сөзін қосады, Жапонияда «сан» сөзін қосады. Ресейде, Қазақстанда есімі мен әкесінің аты бойынша жүгінеді. Еуропаның бір жерлерінде «мырза» немесе «ханым» сөзі қосылады. Басқа елден келген инвесторға жүгінгенде осы ерекшеліктерді ескеріңіз. Және, әрине, адамдарға аты бойынша жүгінген дұрыс. Егер әңгімелесушіңіздің атын білсеңіз, міндетті түрде атап айтыңыз, өйткені кез келген адам үшін өз атынан жағымды ештеңе жоқ. Алайда қателеспеңіз. Кері әсері де бар. Егер әңгімелесуші адамның атын бұрмаласа, адамға бұл мүлдем ұнамайды.

Екіншіден, өзіңізді таныстырып, атыңызды айтыңыз. Осыдан кейін стартапыңыз туралы бір ғана сөйлеммен айтып беріңіз. Мысалы: «Сізге өзімнің X стартапымды таныстыруға рұқсат етіңіз. Бұл — пәтер жөндеуге мердігерлер іздеуге арналған платформа». Осыдан кейін жобаңыздың трекшні (traction), яғни оның даму тарихы туралы бір ғана сөйлеммен айтыңыз. Мысалы: «Біз небәрі жарты жыл бұрын іске қостық. Осы уақыт ішінде бізде мыңнан астам пайдаланушы бар және қазір айына 3 000 доллар табыс табамыз». Осыдан кейін жоспарларыңыз туралы қысқаша айтыңыз. Мысалы: «Біз бүкіл Қазақстанды қамтып үлгердік және қазір Өзбекстанға, Қырғызстанға және басқа көрші елдерге шығуды жоспарлап отырмыз».

Осылайша асқақ мақсаттарыңыз бен алысқа бағытталған жоспарларыңызды көрсетесіз. Әңгіменің соңында әңгімелесушіге визиттік картаңызды беріңіз. Инвестордың шыдамдылықпен тұрып, телефон нөміріңізді жазып алуы екіталай, сондықтан оны әңгімелесушіге тез беру үшін визиттік картаңызды әрдайым өзіңізбен бірге алып жүріңіз.