Стартапты қысқа хабарламада қалай таныстыруға болады

Стартапты қысқа хабарламада қалай таныстыруға болады? Айтқанымдай, инвестормен байланыс орнатудың бір тәсілі — WhatsApp немесе Telegram арқылы не әлеуметтік желілерде жеке тікелей хабарлама жіберу. Суық байланысқа, яғни сіз алғаш рет сөйлесетін адамға алғашқы қысқа хабарлама жазу үшін хабарламаны құрылымдап, онда өзіңізді дұрыс таныстыру өте маңызды, өйткені алғашқы әсер қалдыруға екінші мүмкіндік болмайды. Хабарламаңызды мына құрылым бойынша құруды ұсынамын. Біріншісі — қаратпа сөз.

Адамға аты бойынша жүгінген дұрыс. Қаратпа сөзді ешқашан жалпы, үлгі бойынша жасауға болмайды, мысалы, «құрметті ханымдар мен мырзалар», «құрметті инвестор» және т.б. Бұл сіздің жаппай тарату жасап жатқаныңызды және бұл адамға нақты қатысыңыз жоқ екенін көрсетеді. Мұндай қаратпа сөздер, мұндай хаттар жалпы спам саналады және көбінесе оқылмайды. Кейбір мәдениеттерде, кейбір елдерде өзіндік ерекшеліктер бар. Мысалы, Қазақстанда орыс тілінде өзіңізден үлкен адамға есімі мен әкесінің аты бойынша жүгіну қабылданған. Кейбір елдерде жай ғана есімімен жүгінеді.

Ал үшінші бір елдерде «пәленбай мырза» деп жүгінеді. Қандай мәдениеттегі адамға жүгініп отырғаныңызға қарай осы ерекшеліктердің барлығын ескеру керек. Әрі қарай танысу арнасын, яғни бұл адам туралы қалай білгеніңізді атап өтуді ұсынамын. Мысалы, былай жазуға болады: «Біз сізбен өткен аптада пәленбай акселератордың демо-күнінде кездескенбіз» немесе «пәленбай конференцияда кездестік». Немесе осы инвестордың қандай да бір портфельдік стартапы сізге осы инвесторға жүгінуді ұсынғанын айтуға болады. Әрі қарай міндетті түрде өзіңізді таныстыру, яғни тегіңіз бен атыңызды айтып, қандай стартапты таныстырып отырғаныңызды айту керек.

Әрі қарай стартапыңызды таныстыру керек, бірақ өте қысқа, бір ғана сөйлеммен. Егер стартапыңыз көптеген бәсекелестердің арасында болса, бір сөйлеммен killer feature-ді, яғни сізді басқалардан ерекшелейтін қандай да бір бірегей ерекшелікті атауға болады. Мысалы, былай айтуға болады: «Біздің стартап — аналарға бала күтушілерді табуға көмектесетін платформа». Сондай-ақ мынаны қосуға болады: «Басқалардан айырмашылығымыз — біз бала күтушілердің рейтингі мен ұсынымдарын жасаймыз». Міне, осылай қысқаша айтып беруге болады. Келесі сөйлем — стартапыңыздың трекшні (traction), яғни жүріп өткен жолыңыз және инвестордың назарын аударатын қандай да бір негізгі метрикалар.

Мысалы, былай жазуға болады: «Біз бір жыл бұрын іске қостық және осы уақыт ішінде бізде мың клиент бар, ай сайынғы түсім, айталық, 3 000 доллар». Бұл — өте сипатты әрі көрнекі метрикалар. Сондай-ақ бұл жерде бір сөйлеммен болашақ жолыңыз туралы айтуға болады. Мысалы, қазір Өзбекстанға және бүкіл Орта Азияға кеңеюді жоспарлап отырғаныңызды айтыңыз. Трекшнді осылай сипаттау әбден жеткілікті. Келесі тармақ — қаржыландыру туралы айту. Яғни, тағы да қысқаша болса да, бұл инвесторға не үшін жүгінгеніңізді және шамамен қандай шарттар туралы сөз болып жатқанын айту.

Мысалы, егер сіз: «Біз стартаптың бағасы 1 млн доллар болған жағдайда, айталық, 100 000 долларлық раунд жинап жатырмыз. Ең төменгі инвестиция сомасы — 10 000 доллар» деп жазсаңыз, бұл өте ақпаратты болады. Бәрі нақты, түсінікті, қысқа. Әрі қарай оқырманға өз ұсынысыңызды нақты тұжырымдауды ұсынар едім, яғни, мысалы: «Сізді стартапымыздың инвесторы болуға шақырамыз» немесе «Сізге стартапымыздың менторы болуды ұсынамыз» деп жазу, яғни түсінікті болуы және түсінбеушілік туындамауы үшін нақты, айқын ұсыныс жасау. Соңында, егер ұсынысыңыз инвесторды қызықтырса, ол сізбен хабарласа алатын байланыс деректеріңізді қалдырыңыз.

Өйткені егер хабарламаны мессенджер арқылы жіберсеңіз, ыңғайлырақ байланысу үшін телефон нөміріңізді немесе email-іңізді қалдырған дұрыс. Ал хабарламаның соңына 12–15 слайдтан тұратын стартап презентациясын тіркеуді қатты ұсынамын. Егер хабарлама мәтінінің өзінен кейін инвестор жобаға қызығушылық танытса, ол бұл презентацияны асықпай ашып, толығырақ ақпаратпен танысады да, кейін сізбен байланысады.