Стартап деген не және оның дәстүрлі бизнестен айырмашылығы неде

Көпшілік стартапты жай ғана жаңа компания деп ойлайды. Бірақ кофехана немесе шағын студия ашу — әлі стартап іске қосу деген сөз емес.

Y Combinator-дың бірлескен негізін қалаушысы Пол Грэм мұны былай тұжырымдайды: стартап — жылдам өсу үшін құрылған компания. Бизнестің жақында ашылғаны өз алдына ештеңе шешпейді. Ал кәсіпкер әрі Стэнфорд университетінің оқытушысы Стив Бланк стартапты қайталанатын және масштабталатын бизнес-модель іздейтін уақытша ұйым деп анықтайды.

Мұнда «уақытша» деген сөз маңызды. Стартаптың мақсаты — стартап болып қала беру емес, жұмыс істейтін модель тауып, кәдімгі компанияға айналу.

Басты айырмашылық осыдан туындайды. Дәстүрлі бизнес жұмыс істейтіні дәлелденген модельді жүзеге асырады: клиенттер белгілі, олардың проблемалары түсінікті, қалай ақша табу керегі де анық. Стоматологиялық клиника немесе үй маңындағы мейрамхана басынан-ақ дерлік пайда әкелуі тиіс, ал өсу олар үшін міндетті емес. Стартап, керісінше, іздеу режимінде және жоғары белгісіздік жағдайында жұмыс істейді. Ол гипотезаларды тексереді, қателеседі, бағытын өзгертеді, ал өсу — оның басты бағдары. Бұл үшін инвесторлардың ақшасы әрдайым қажет бола бермейді, бірақ көбіне оны дәл компанияның жылдам өсуі үшін тартады.

Енді мысал келтірейік. 2007 жылы дизайнерлер Брайан Чески мен Джо Геббия Сан-Францискодағы пәтерінің жалдау ақысын төлей алмай, қонақтарға үрлемелі матрастарды жалға бере бастады. Airbed & Breakfast осылай пайда болды. 2009 жылы негізін қалаушылар Y Combinator-ға қабылданып, $20 000 алды, ал Пол Грэм оларға масштабталмайтын нәрселермен айналысуға кеңес берді: Нью-Йоркке барып, үй иелерімен жеке кездесу. Бұл кездесулер өнімді жақсартуға көмектесті. Кейін атауы Airbnb болып өзгерген компания Sequoia Capital қорынан $600 000 тартты. Идея масштабталатын болып шықты: Airbnb әлемдегі ең ірі компаниялардың қатарына матрастардың емес, платформаның арқасында қосылды.

Қорытынды: стартапты жасы да, көлемі де емес, іздеу мен өсу жылдамдығы айқындайды.

Дереккөздер:

1. Paul Graham (Y Combinator), «Startup = Growth» эссесі — Zapier және Rework мазмұндауында
2. Steve Blank (Stanford) — Startups: Introduction, entrepreneurship.org және Стив Бланктың блогы
3. Airbnb: Growth Hackers, FourWeekMBA