Инвесторға арналған есеп

Стартапшылар мен инвестор арасында талқылауға тиіс келесі мәселе — есептілік. Инвестор стартаптан қандай есептілікті, қандай кезеңділікпен күтетінін бірден келісіп алу керек: айына, тоқсанына, жылына бір рет немесе басқаша. Сондай-ақ инвестор есептіліктің қаншалықты терең болуын күтетінін де келісу керек. Өйткені кейде біреуі жобада не болып жатқанын бір сөйлеммен қысқаша айтып беремін деп ойлайды, ал инвестор бірнеше беттік толық есеп күтеді. Екі тараптың түсінігі бірдей болуы маңызды. Келесі сұрақ: егер стартаптың есептерінен жобаның бір кездері инвесторға таныстырылған жоспар бойынша жүрмей жатқаны анық көрінсе, не болады?

Мұндай жағдайда инвестор қандай шаралар қолдана алады? Мұны талқылап алу керек. Инвесторға егер ол директорлар кеңесіне кірмесе, дауыс беру құқығы болмаса, стартаптың әрі қарайғы даму барысына ықпал ете алмайтынын түсіндіру керек. Ал инвестор, сірә, ештеңе істей алмайтынына көнуі керек: оған стартаптың бастапқы жоспарға сай емес, басқаша қай бағытта қозғалып бара жатқанын жай ғана бақылау қалады. Сәтсіздік болған жағдайда бұл инвестицияны жай ғана сәтсіз деп мойындау, ал егер стартап басқа жолмен болса да табысқа жетсе, сол стартап үшін жай ғана қуану керек.

Стартаптар мен инвестор арасында талқылауға тиіс келесі тармақ — стартаптың болашақ раундтарындағы инвестордың мәртебесі. Бұл тұрғыда АҚШ-тағы Кремний алқабында белгілі бір тәжірибе қалыптасып үлгерген, оны, негізінен, бүкіл әлемде де ұстанады. Бұл мәселедегі негізгі ұғымдардың бірі — pro rata, яғни алғашқы инвестордың осы компаниядағы үлесі азаймауы үшін келесі инвестиция раундтарына қатысу құқығы.