Жаңа компания үшін қандай ұйымдық-құқықтық нысанды таңдау керек?

Компанияның нысаны. Әрине, компанияны қандай ұйымдық-құқықтық нысанда ашатыныңыз туралы ойлануыңыз керек. Мысалы, Қазақстанда ең жиі кездесетін нысан — жауапкершілігі шектеулі серіктестік (ЖШС). Стартаптың мақсаты табыс табу болғандықтан, тиісінше, сіз коммерциялық ұйымдық-құқықтық нысандарды қарастыруыңыз керек. Жауапкершілігі шектеулі серіктестік — осындай нысандардың бірі. Сонымен қатар акционерлік қоғамды (АҚ) қарастыруыңызға болады. Әрине, ол заң тұрғысынан сәл күрделірек болады.

Сонымен қатар «Астана» халықаралық қаржы орталығының (АХҚО) юрисдикциясына да назар аударуыңызға болады, онда компанияны жеке компания нысанында аша аласыз. Үш жағдайдың әрқайсысында да сіз тек салған салымыңыз шегінде жауап беретініңізді атап өту қажет. Осы нысандардың барлығында инвесторлар үшін айқын әрі түсінікті ұйымдық-құқықтық нысаныңыз болғанда, бизнес жүргізу және инвесторлармен сөйлесу сізге жеңілірек болатынын атап өту қажет. Егер шетелдік инвесторларды тартсаңыз, бизнесті «Астана» халықаралық қаржы орталығында ашқан дұрыс болар.

Ал егер инвесторларыңыз жергілікті, отандық инвесторлар болса, онда, тиісінше, компанияңызды жауапкершілігі шектеулі серіктестік немесе акционерлік қоғам нысанында ашуды ұсынамыз. «Астана» халықаралық қаржы орталығында компания құру шетелдік инвесторларды тарту үшін ғана емес, белгілі бір қызмет түрлері үшін де тиімді болуы мүмкін. Мысалы, компанияңыз арнайы салық режимін қолдана алады. Сондай-ақ, егер компанияңыз IT саласында қызмет етсе, сіз Қазақстан юрисдикциясында компания құрып, Astana Hub-та тіркеле аласыз.

Онда, тиісінше, егер қызметіңіз белгілі бір тізімге енсе, салықтық жеңілдіктерді қолдана аласыз. «Астана» халықаралық қаржы орталығында Англия мен Уэльс құқығының және жетекші халықаралық қаржы орталықтарының қағидаттарына негізделген өзінің қолданыстағы құқығы бар. Ұйымдық-құқықтық нысанды таңдау — айтарлықтай маңызды мәселе. Егер сізде бірнеше бірлескен негізін қалаушы болса, олардың арасында жауапкершілікті ажыратуыңыз қажет болады. Сондай-ақ жанжал болмауы және «тығырық» деп аталатын жағдайлар туындамауы үшін компаниядағы шешім қабылдау мәселелерін ретке келтіруіңіз керек: бұл — компанияның 50%-ына иелік ететін бір адам бір шешімді, ал қалған 50%-ына иелік ететін екінші тұлға басқа шешімді жақтайтын жағдай.

Тиісінше, сіз осындай сәттерді алдын ала ескеруіңіз керек, және бизнеске зиян келтіретін жағдайлар туындамайтындай етіп үлестерді белгілі бір тәртіппен немесе арақатынаспен бөлген жөн. Әрине, бизнес-идеяңыздың масштабталуын, инвесторларды тартуды қарастыруыңыз қажет болады. Осы сәттердің бәрін ескеру қажет, және бұл мәселе стартап үшін ең маңызды мәселелердің бірі болып табылады.