Масштабтау кезінде штаттың «ісінуіне» жол бермей, burn rate-ті қалай бақылауға болады

Компанияны масштабтағанда тек қызметкерлер санын емес, бизнестің өнімділігін арттыру маңызды. Штаттың жылдам өсуінің өзі түсімнің өсуіне кепілдік бермейді. Егер персоналға кететін шығындар табыстан жылдамырақ өссе, компания капиталды жағып жібере бастайды және жаңа қызметкерлер күтілген нәтиже әкелмей тұрып-ақ ақша қаражатының тапшылығына тап болуы мүмкін.

Штаттың «ісінуіне» жол бермеу үшін компанияға жай ғана жалдау жоспары емес, әр жаңа лауазымды негіздеу жүйесі қажет. Бос орын ашпас бұрын басшы бірнеше сұраққа жауап беруі керек: жаңа қызметкер қандай нақты проблеманы шешеді, неге оны қазіргі команданың күшімен шешуге болмайды, жалдаудан қандай нәтиже күтіледі және ол қашан пайда болуы керек?

Мысалы, егер сату бөлімі өтінімдер ағынымен үлгере алмаса, алдымен қазіргі процестердің тиімділігін, конверсияны және жүктеменің бөлінуін бағалаған жөн. Мүмкін, проблеманы тағы үш менеджер жалдау арқылы емес, автоматтандыру немесе жұмыс жүйесін өзгерту арқылы шешуге болатын шығар. CRV венчурлік компаниясы масштабтау жөніндегі нұсқаулығында да алдымен өсу арналары мен процестердің тұрақтылығын растап, содан кейін ғана штатты ұлғайтуға кеңес береді.

Жалдауды команданың нақты жүктемесін ескере отырып жоспарлау маңызды. Жаңа лауазымдар тұрақты жұмыс көлемі жеке маманды шынымен ақтайтын кезде пайда болуы керек. Бұл ретте қосымша басқару деңгейлерін тым ерте құрмаған жөн: әр жаңа басшы тұрақты шығындарды арттырып, коммуникацияны қиындатады.

Екінші міндет — burn rate-ті, яғни компанияның ақша қаражатын жұмсау жылдамдығын үнемі бақылау. Мұнда екі көрсеткішті ажырату маңызды: gross burn rate — жалпы айлық ақшалай шығыстар, және net burn rate — кезең ішіндегі ақша шығыстары мен түсімдерінің айырмасы. Net burn негізінде runway есептеледі — ақша жұмсаудың қазіргі қарқыны мен қолдағы қаражат қалдығы жағдайында компания жұмыс істей алатын айлар саны.

Сонымен қатар burn multiple көрсеткішін — таза ақша жұмсаудың тұрақты түсім өсіміне қатынасын қадағалаған жөн. Бұл көрсеткіш компанияның жаңа табыс жасауға қанша капитал жұмсайтынын түсінуге көмектеседі. Andreessen Horowitz burn multiple-ды үнемі талдап, шығыстарды бизнестің даму кезеңін ескере отырып түзетуге кеңес береді.

Жалдау туралы барлық шешімді қаржылық модельге енгізу қажет. Онда жалақыдан бөлек салықтар, бонустар, жабдық, бағдарламалық қамтамасыз ету, іріктеу шығындары және қызметкердің толық өнімділікке шығуына қажетті уақыт көрсетілуі керек. Әр жалдаудан кейін ақша ағындарының болжамын және runway-ді қайта есептеу керек.

Ақырында, компанияның бірнеше қаржылық сценарийі болғаны пайдалы: базалық, оптимистік және қолайсыз. Әр сценарий үшін шығыстардың рұқсат етілген деңгейі, жалдау жоспары және жаңа бос орындар кейінге қалдырылатын жағдайлар алдын ала анықталады. Мысалы, егер түсім жоспардан баяу өссе немесе runway белгіленген шектен төмен түссе, компания жалдауды және міндетті емес шығыстарды қайта қарайды.

Басты қағидат: штат басшылардың амбицияларына емес, бизнестің расталған қажеттілігіне ілесе өсуі керек. Тиімді компания — қызметкерлері көп компания емес, салынған капиталдың бір бірлігіне шаққанда көбірек нәтижеге жететін компания.

Дереккөздер:

1. Andreessen Horowitz — A Framework for Navigating Down Markets. Andreessen Horowitz
2. Sequoia Capital — Extending Your Runway. sequoiacap.com
3. CRV — How to Scale a Startup: A VC's Playbook for Growth. crv.com
4. Balderton Capital — Scaling Technical Teams. Balderton Capital